بابا صفرى

14

اردبيل در گذرگاه تاريخ ( فارسى )

تجليل از آن مراسمى برپا داشتند و در آن روز كه مصادف با بعثت پيامبر بزرگ اسلام بود آذين‌بندى و چراغانى مفصلى كردند و با نقل و نبات از مردم پذيرائى نمودند . امين نيز رژه‌اى در بازار ترتيب داد و در ميان احساسات پرشور مردم سخنان اميد بخشى ايراد كرد . غير از او ميرزا عباس محسنى ( شالمان اوف ) هم سخنرانى نمود و ترجمان احساسات همشهريان گرديد . بارى مأموريت امين مدت زيادى طول نكشيد و غلامعليخان سرهنگ بجاى او بعنوان حكمران و فرمانده پادگان وارد شد . در دوران رياست شادروان حاج ميرزا بيوك آقا در بلديه طرحهائى براى عمران شهر تهيه گشته بود كه بتدريج بعد از وى بمرحلهء اجرا درآمد و اهم آنها كشيدن خيابان و ايجاد باغ ملى و گردشگاه عمومى بود . ايجاد اولين خيابان و باغ ملى اردبيل : از وقايعى كه ميتوان در اين بخش از آن سخن گفت ايجاد اولين خيابان در اردبيل است . اين شهر بطورى كه قبلا نيز گفته‌ايم از شهرهاى مهم تجارتى بود و در شبانه‌روز كمتر لحظه‌اى ميگذشت كه صداى زنگهاى شتران شنيده نشود و شترهاى حامل بار در كوچه‌ها و گذرگاهها در حركت نباشد . بنابراين اردبيل شهرآبادى بود و تجارتخانه‌ها و كاروانسراها و عمارات بسيار جالب و گران قيمتى داشت ، عماراتى كه نظير آنها در پايتخت و شهرهاى بزرگ ديگر كمتر ديده ميشد « 1 » . طبيعى است كه شهرى بدين عظمت و با آن وضع ورود و خروج مال التجاره ، كوچه‌ها و معابر زيادى داشت و براى نظافت آنها كوشش ميگرديد و شبها نيز با فانوسهائى كه بر سر درهاى خانه‌ها و نقاط مختلف بازار نصب بود روشن نگاه داشته ميشد . النهايه اين معابر بيشتر متناسب با اوضاع و مقتضيات روز بود و وسيعترين آنها براى عبور دو يا سه كاروان شتر بمحاذات هم ، يا حركت يك ارابه يا درشگه بوجود آمده بود و براى عبور ماشين و كاميون كه كم‌كم بدين شهر نيز مىآمدند ، استعداد نداشت .

--> ( 1 ) - اين خانه‌ها و آينه‌كاريها و نقاشىهاى داخل آنها بسيار ديدنى بود و در و پنجرهء بعضى از آنها از روسيه آورده ميشد . در تاريخ تنظيم اين كتاب پنجره‌ها و درهاى بعضى از اين خانه‌ها بمبالغ گزافى خريدارى مىشود و جزو آثار گرانبها بتهران حمل ميگردد .